home

  M.Ö. 287civarında İskenderiye'de doğan Archimedes, iyi bir ailenin çocuğuydu. Babası astronom ve kralın en güvendiği adamlarından biriydi. Ünlü bilgin çocukluğunun ve gençliğinin büyük kısmını İskenderiye'de geçirdi. Bu bölgenin sulama ihtiyacı, onun Archimedes burgusu olarak bilinen burguyu icat etmesine yol açtı.

Archimedes'in bu buluşu, onun icadı olan birçok araçtan sadece biridir. Romalıların ordusunu yaptığı savaş araçlarıyla yerle bir ettiği rivayet edilir. Şehre yaklaşan düşman gemilerinin bazıları kıvrık demirlere ve kancalara takılarak havaya kaldırılıyor, sonra hızla denize atılıp batırılıyordu. Diğer bir kısmı da iplerle karaya çekilerek kayalıklara vurularak parçalanıyordu.

Archimedes'in tarih sayfalarında üne kavuşturan asıl olay, Sirakuza kralı Hiero'nun şehrin yeni kuyumcusuna ısmarladığı altın tacın gerçekten som altından olup olmadığından kuşkuya düşmesiyle başlar. Kral, Archimedes'ten tacın som altın olup olmadığını anlamasını istedi. Archimedes düşünmeye başladı. Bu bilimsel bilmecenin çözümüne iyice kaptırmıştı kendini. Her yerde herzaman aklında bu konu vardı, hiç durmadan bu meseleyi düşünüyordu.

Bu sıralarda bir gün hamama gitti. Günlük, olağan şeylerden biriydi bu. Musluğu açtı; su mermer banyoya dolarken o da yıkanmaya hazırlanıyordu. Sonra dalgın dalgın yavaşça banyoya girdi. Aklı yine altın meselesindeydi. Bir yandan yıkanıyor öte yandan da suya girip çıktıkça çocukça bir merakla suyun seviyesindeki değişiklikleri izliyordu.

İşte ne olduysa o anda oldu ve birden banyodan fırlayan Archimedes, avazı çıktığı kadar, Eureka, Eureka (Buldum,buldum) diye bağırarak kendini sokaklara attı. Ünlü matematikçi hemen evine koştu, bu buluşu üzerine deneyler yapmaya başladı ve bir sıvı içine daldırılan bir cismin kendi ağırlığına eşit ağırlıkta sıvı taşırdığını kanıtladı. Böylece başlangıç noktası olarak bu buluşunu kullanarak hem daha birçok keşiflerin ilk adımını atmış, hem de krala tacında ne ölçüde saf altın bulunduğunu söylemenin yolunu bulmuş oldu.

Büyük bilginin ölümüne de ne yazık ki bilim aşkı neden oldu. 212 yılında, 3 yıl boyunca şehrin kıyısında gemilerini batırdığı Romalı kumandan Marcellus,Sirakuza şehrini en sonunda kuşattı. Şehir düştüğü sırada Archimedes, evinde yine bir problemle uğraşıyordu. Kumandan büyük saygı duyduğu ve zekasını 3 yıl boyunca altedemediği bu bilginle tanışmak istedi ve bir askerini gönderip saygılarını sunmak için onu huzuruna davet etti. Fakat Archimedes, çözmeye çalıştığı problemle öylesine meşguldü ki daveti çözüme ulaşmadan kabul etmeyeceğini söyledi. Bunun üzerine asker kumandana yapılan bu saygısızlık karşısında sinirlenerek Archimedes'i bir kılıç darbesiyle oracıkta öldürdü.

Emirlerinin böyle yanlış sonuçlar doğurduğunu öğrenen Marcellus, yürekten üzüldü ve öldürülen adamın ailesine bağışta bulundu. Bilgine onur verici bir cenaze töreni yapıldı. Archimedes'in en değerli buluşu olarak nitelendirdiği silindirle küre arasındaki ilintiyi düşünmüş mezar taşına bir silindir içine bir küre çizilmesini vasiyet etmişti. Bu isteği yerine getirildi. Şehrin ondan sonra yaşadığı savaşlar ve yıkımlar yüzünden unutulmuş olan bilginin mezarını, ölümünden yüz otuz yıl sonra Romalı hatip Çiçero buldu.

Çağdaşlarımızın ve Archimedes'ten sonra yaşamış olan bilginlerin yazdıklarından, Archimedes'in bugün elimizde bulunandan çok daha fazla eser vermiş olduğunu anlıyoruz. Ancak bunların çoğunluğu sonradan kaybolmuştur. Bu kitapların başlıca konuları, geometri olmakla birlikte bu eserlerde denge kaldıraçları, optik, astronomi ve ışık gibi konularda da bilgi verildiğini öğrenmekteyiz. ** Arşimed neden bu kadar önemlidir? **  Arşimed'in matematikte kullandığı ispatlar ve problemleri sunuş biçimi son derece çarpıcı ve özgündür. Onun eserlerinde kullandığı biçimin günümüz geometrisinin en yüksek standartlarında olduğu söylenmektedir. Ayrıca astronomi konusunda da ilkçağda önemli bir bilgin sayılmıştır. Bütün bunlara rağmen Arşimed'in ilk çağda matematiğin gelişimi üzerine etkisi, çalışmalarının çapı ve özgünlüğüyle eşdeğer bir boyuta ulaşamamıştır. Onun sunduğu bilgiler örneğin Pi sayısı için gösterdiği 22/7 sayısı ilk çağ ve ortaçağ boyunca kullanılmış, ancak yapıtlarının uzun yıllar karanlıkta kalması nedeniyle matematiğe katkısı yapıtlarının 8. yada 9. yüzyılda Arapçaya çevrilmesine kadar gerçekleşememiştir. Örneğin Arşimed'in başka matematikçilere katkı sağlaması amacıyla yazdığı "Yöntem" isimli çok önemli bir eseri 19. yüzyıla kadar karanlıkta kalmıştır. Keza Arap matematikçilerin 9. yüzyıldan sonra yaptığı bazı matematiksel katkılara değin Arşimed'in matematikteki özgün buluşlarına herhangi bir katkı yapılamamıştır. Arşimed'in başka buluşlarının değeri, kullanım alanları daha sonraki çağlarda anlaşılmış,örneğin matematik konusundaki yapıtları, 16 ve 17.yüzyıllarda yeniden çevrilip basılmaları sebebiyle Kepler, Fermat, Galilei, Descartes gibi matematikçileri derinden etkilemiştir.Bu da onun yeniden keşfedilmesi demekti ki 1550-1650 yılları arasında Avrupa'da matematik hızla ilerledi. Son olarak, sizlerinde gördüğü gibi Arşimed binlerce yıl önce verdiği eserleriyle kendisinden sonraki bilimsel çalışmalara yön vermiş ve etkilemiş, günümüz biliminin oluşmasında kendisinden binlerce yıl sonra konuşulan ve dünya varoldukça da konuşulacak olan, özgün ve yeri doldurulamaz katkılar yapmıştır.

Eserleri;


 * **Silindir ve Küre Uzerine**
 * **Pi Sayısı**
 * **Çemberin Olcülmesi**
 * **Koniler ve Yarım Silindirler Uzerine**
 * **Helezonlar Uzerine**
 * **Düzlemlerin Dengesi** ve C**ekim Merkezleri Uzerine**
 * **Parabol Karesi Alınması**
 * **Yüzen Cisimlerin Uzerine**
 * **Suyun Kaldırma Kuvveti**
 * **Kum Hesapları**
 * **Metot**
 * **Düzlem-Geometri Onermeleri**.


 * Kaynakça:**
 * []
 * []
 * []l
 * []
 * []
 * []